Bài kiểm tra Rối loạn Trầm cảm Kéo dài: Nhận biết Trầm cảm Mãn tính Ở mức độ nhẹ

Khi nào màu xám trở thành bình thường?

Bạn đã cố gắng giữ đầu nổi hàng năm trời rồi. Không hẳn là chìm, nhưng cũng chẳng bơi được đến bến bờ nào. Nếu bạn cảm thấy mình chỉ hoạt động được có 70% công suất mỗi ngày, và "đám mây xám" này cứ bám theo bạn từ lúc nào không hay, có thể bạn đang đối mặt với thứ gì đó dai dẳng hơn là những thay đổi tâm trạng bình thường. Rối loạn trầm cảm kéo dài, từng được gọi là dysthymia, là dạng trầm cảm mãn tính kéo dài hàng năm chứ không phải vài tuần. Nó thường núp sau vẻ ngoài vẫn hoạt động bình thường, khiến bạn tự hỏi liệu mình chỉ là lười biếng, kiệt sức hay vốn dĩ đã bi quan. Làm bài kiểm tra rối loạn trầm cảm kéo dài sẽ giúp bạn hiểu xem những cảm xúc kéo dài này có phù hợp với rối loạn tâm trạng cụ thể này không, phân biệt giữa cảm giác tạm thời xuống tinh thần và tình trạng lâm sàng có thể điều trị được.

Rối loạn Trầm cảm Kéo dài là gì?

Rối loạn trầm cảm kéo dài (PDD) là dạng trầm cảm liên tục, ở mức độ nhẹ, kéo dài ít nhất hai năm ở người lớn (hoặc một năm ở trẻ em và vị thành niên). Trong khi các cơn trầm cảm nặng thường ập đến như cơn bão—dữ dội nhưng tương đối ngắn ngủi—thì PDD giống như mưa phùn triền miên làm ngấm vào xương cốt theo thời gian. Bạn có thể không bị tê liệt hoàn toàn, nhưng hiếm khi cảm thấy thực sự tốt.

Tình trạng này trước đây được gọi là dysthymia, và nhiều chuyên gia y tế vẫn dùng cả hai thuật ngữ. Các tiêu chí chẩn đoán bao gồm tâm trạng chán nản xuất hiện hầu hết thời gian trong ngày, kéo dài nhiều ngày liên tiếp, kèm theo các triệu chứng như biếng ăn hoặc ăn quá nhiều, rối loạn giấc ngủ, năng lượng thấp, tự ti, khó tập trung và cảm giác tuyệt vọng. Khác với trầm cảm nặng, bạn vẫn có thể duy trì công việc, các mối quan hệ và trách nhiệm hàng ngày—nhưng bên trong, bạn kiệt sức vì phải gồng mình. Điều quan trọng là phải hiểu rằng PDD không phải là kiểu tính cách hay dấu hiệu của sự yếu đuối; đó là tình trạng sinh học thần kinh ảnh hưởng đến hóa học não bộ và khả năng điều tiết cảm xúc.

Dấu hiệu và Triệu chứng của Dysthymia

Vì PDD đến dần dần, nhiều người không nhận ra mình đang gặp triệu chứng. Họ cứ nghĩ đây đơn giản là "con người thật của mình". Hãy để ý những kiểu mẫu dai dẳng sau:

• Tâm trạng chán nản kéo dài: Cảm giác nặng nề, buồn bã hoặc "trống rỗng" tồn tại hàng năm, không chỉ trong giai đoạn căng thẳng. Bạn có thể miêu tả là không còn cảm thấy "giống chính mình" nữa hay đã quên mất cảm giác vui sướng là như thế nào.
• Mệt mỏi triền miên: Ngay cả khi nghỉ ngơi, bạn vẫn cảm thấy rệu rã. Những việc nhỏ cũng đòi hỏi nỗ lực lớn, và năng suất làm việc cứ như đang đẩy đá lên dốc mỗi ngày vậy.
• Rối loạn giấc ngủ: Hoặc là mất ngủ (khó ngủ hoặc hay thức giữa chừng) hoặc ngủ quá nhiều (ngủ nhiều nhưng chẳng bao giờ thấy tỉnh táo). Giấc ngủ của bạn không phục hồi được năng lượng.
• Khả năng tập trung kém: Não bộ như có sương mù khiến việc ra quyết định trở nên khó khăn, đọc sách hay tập trung làm việc cảm giác như không thể. Bạn có thể phải đọc đi đọc lại một đoạn văn nhiều lần.
• Hội chứng tuyệt vọng: Niềm tin tràn ngập rằng mọi thứ sẽ không khá hơn, kèm theo cảm giác tự ti thấp mà cứ như là một phần không thể thay đổi trong tính cách của bạn, chứ không phải là triệu chứng bệnh.
• Tránh né giao tiếp xã hội: Tránh mặt bạn bè không phải vì ghét họ, mà vì giao tiếp xã hội đòi hỏi năng lượng mà bạn không có. Bạn hủy hẹn và cảm thấy nhẹ nhõm, rồi lại cảm thấy tội lỗi.

Tại sao điều này quan trọng: Tác động của Trầm cảm Mãn tính Ở mức độ nhẹ

Sống chung với PDD không được điều trị giống như lái xe mà quên chưa nhả phanh tay. Bạn vẫn tiến về phía trước, nhưng động cơ hao mòn nhanh hơn nhiều. Trạng thái căng thẳng mãn tính này làm tăng nguy cơ các vấn đề tim mạch, suy yếu chức năng miễn dịch, và đặc biệt làm tăng khả năng bạn sẽ gặp các cơn trầm cảm nặng sau này.

Trong các mối quan hệ, PDD thường biểu hiện qua sự dễ cáu gắt hoặc thiếu sẵn sàng cảm xúc. Người yêu có thể cảm thấy bị từ chối khi bạn lần thứ trăm từ chối lời mời đi chơi; bạn có thể cảm thấy tội lỗi vì không "hiện diện" thực sự trong các cuộc trò chuyện. Ở nơi làm việc, bạn vẫn xoay sở được nhưng giậm chân tại chỗ vì không thể tiếp cận sự sáng tạo hay tham vọng. Bạn có thể trì hoãn những việc đơn giản, không phải vì lười biếng, mà vì gánh nặng tinh thần khiến bạn choáng ngợp. Theo thời gian, "chứng trầm cảm chức năng" này khiến bạn tin rằng sự bình thường nhạt nhẽo là trạng thái tự nhiên của mình, ngăn bạn tìm kiếm sự giúp đỡ vì kỹ thuật mà nói bạn vẫn "đang vận hành tốt". Tác động tích lũy của nhiều năm đau khổ ở mức nhẹ thường vượt quá tác động của các cơn trầm cảm cấp tính, xói mòn cảm giác về bản thân và tiềm năng của bạn.

Tự đánh giá: Bạn có nên làm bài Sàng lọc?

Chỉ có chuyên gia sức khỏe tâm thần được cấp phép mới có thể chẩn đoán rối loạn trầm cảm kéo dài. Tuy nhiên, nhận ra các kiểu mẫu là bước đầu tiên để hồi phục. Nhiều người sống với dysthymia hàng thập kỷ, cứ nghĩ rằng ai cũng thế. Nếu bạn thấy mình trong những mô tả này—đặc biệt nếu đã cảm thấy như vậy từ hai năm trở lên—thì việc làm bài sàng lọc là đáng giá đấy.

Bài kiểm tra rối loạn trầm cảm kéo dài của chúng tôi chỉ mất vài phút và có thể mang lại sự rõ ràng cần thiết để bắt đầu cuộc trò chuyện với bác sĩ hay nhà trị liệu. Bài kiểm tra đo mức độ nghiêm trọng và thời gian kéo dài của triệu chứng, giúp bạn phân biệt giữa kiệt sức, căng thẳng tạm thời và trầm cảm mãn tính lâm sàng.